تبلیغات
تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه آزاد واحد اردبیل (عمومی ) - مطالب دی 1390

امروز:

زانوی پرانتزی

زانوی پرانتزی Genu Val gum

اگر کندیل های داخلی از هم فاصله بگیرند ویا زاویه Val gum فیزیولوژیک زانو کاهش پیدا بکند زانو ، زانوی پرانتزی خواهد بود.
علل ایجاد کننده زانوی پرانتزی
1. وزن زیاد : فشار بر روی استخوان ها هم در بچه ها و در بزرگسالان عامل زانوی پرانتزی و ضربدری است.
2. زمینه ارثی: افرادی که زمینه استعداد ارثی در آنها وجود دارد.
3. بیماری روماتیسم« التهابی» عفونت مفاصل.
Rheumatoid Arthritis

4. راشیتیسم نرمی استخوان.
5. رشدکندیل داخلی در وضعیت طبیعی کندیل داخلی نسبت به خارجی پائین تر است« که رشد کندیل به سمت بیرون منحرف می شود».
6. شکستگی.
7. در مورد بچه ها قنداق کردن« پوشاک زیاد» در مرحله بعد زود راه افتادن آنها.
8. فرو رفتگی در قسمت داخلی زانو که توأم با درد می باشد.
9. کشیدگی در قسمت خارجی زانو« کشـش».
10. کشکـک به سمت داخل انحراف پیدا نموده و درد در قسمت قدامی زانو بروز می نماید
11. صافی کف پا اگر زاویه به 90 درجه برسد.
12. طبیعی 130- 120 درجه می باشد
Coax Veraگویند.
13. پارگی خارجی
LCL
.
14. اگرعضله همسترینگ ضعیف باشد درد داریم،اگر نیم وتری و نیم غشایی ضعیف شوند،قادر به تحمل فشار عضله ثابت داخلی نبوده،درنتیجه زانو به سمت داخل منحرف می شود.
15. کوتاهی همسترینگ وضعف دو سر رانی.
16. کوتاهی فاصله درشت نی .
Iliotibial bond
17. قورباغه ای نشستن« چهار زانو».
W-sitting
روش تشخیص زانوی پرانتزی و درمان

بچه زمان متولد شدن دارای زانوی پرانتزی طبیعی است.این روند تا دو سالگی تداوم دارد ،در دو سالگی چرخه حرکتی از پرانتزی به ضربدری ادامه می یابد،بعداً بتدریج از ضربدری خارج شده به سمت طبیعی می رود.در هر سنی قابل اصلاح می باشد اما زمان طولانی تر است.
1. تصحیــح راه رفتن به صورتی که پنجه مستقیم و در مسیر خط پیشرفت قرار گیرد.
2. زمان راه رفتن زانوها را بهم نزدیک کنید.
3. زانوها در زمان نشستن بهم نزدیک کنید و یا ببندید.
** همسترینگ خارجی: رو به شکم خوابیده مچ پا را به خارج چرخانیده از فرد می خواهیم زانو را خم کند در مقابل مقاومت اعمال می نمائیم .
**همسترینگ داخلی:فرد طاق باز خوابیده مچ پا را به خارج چرخانیده زانو را صاف کرده پا را بالا می آوریم.
Flexion Deformity = Genu Flessum

کاهش میزان باز شدن زانو نسبت به حالت طبیعی را
Genu Flessum یا زانوی خم می گویند،زانوها خم می باشد،باسن پائین است و بیشتر در سنین بالا اتفاق می افتد،که مهم ترین عامل در زانوی افراد بزرگسال می باشد.
1. سائیدگی مفاصل خود زانو.
در رابطه با عکس:
هر فردی دارای سیستم بدن خاص می باشد با توجه به ساختار بدنی باید برنامه طراحی گردد.

ورزش های مناسب عبارتنداز:

1. ماساژ با روغن زیتون،روغن با بونـه،روغن گردو،روغن بادام تلخ،که مقداری گرم شده باشد صبح و شب.
2. پیاده روی در مسیرمناسب با کفش مناسب تا بهبودی عارضه.
3. تقویت عضلات ساق،زانو،ران،کمـر.
4. راه رفتن در استخر آب گرم در هفته حداقل دو روز.
5. تنظیم برنامه ورزش وحرکات اصلاحی.
6. کاهش هرگونـه فشاری از روی سیستم عصبی و بدنـی.
7. تغییر برنامه تقویت عضلات با توجه بـه بهبودی حاصل شده در بدن.
8. توجـه خاص نسبت به تغذیه با توجه به شرایط سنی.
9. ورزش های پیشنهادی:
a
. قبل از اجرای هر کدام از برنامه ماساژ بدن به مدت 5 - 7 دقیقه خصوصاً مفاصل بدن.
b. پیاده روی و دویـــدن در مسیرهای صاف و هموار (خاکی یا چمن) توأم با کفش وجوراب مناسب در هفته سه مرتبه.
c. پیاده روی و دویــدن در داخل آب استخر در صورت امکان هفته ای دو مرتبه.
d. استفاده از حرکات کششی و مقاومت فزاینده با تنظیم برنامه { هر هفته دو تکرار به هر حرکات اضافه می گردد ( این حرکات بخشـی از حرکات یـوگا می باشد)}.
e. استفاده از دوچرخــه ثابت ( ترد میل). با توجه به شرایط بدنی که دارید (اجرای حرکات با شدت درد).


نوشته شده در : شنبه 24 دی 1390  توسط : محمد پورپناهی گل تپه.    نظرات() .

ورزش قهرمانی

  • ضربان قلب

در شرایط عادی و استراحت با قرار دادن انگشتان سبابه و وسط بر روی یکی از نبض های بدن مانند ناحیه مچ دست و یا شریان گردن در قسمت انتها و تحتانی استخوان فک پائین تعداد ضربان قلب شخص مورد آزمایش را در مدت یک دقیقه می توان شمارش نمود . این عمل را در شرایطی که ورزشکار در اوج شدت تمرین بدنی می باشد تکرار می کنیم . مشخص کردن تعداد ضربان قلب در حالت استراحت و در شرایط حد اکثر فشار تمرین های جسمانی یکی از روشهای تعیین میزان آمادگی جسمانی افراد می باشد . برای سهولت و در عین حال صحت عمل می توان تعداد ضربان قلب را در 15 ثانیه شمارش کرده و در عدد 4 ضرب نمود . تعداد کمتر ضربان قلب در شرایط استراحت و تمرین بیانگر آمادگی شخص است . واحد اندازه گیری در این آزمون تعداد ضربان قلب در مدت یک دقیقه می باشد .

  • ظرفیت حیاتی

تعیین حداکثر اکسیژن مصرفی هنگام تمرین های بدنی در زمان یک دقیقه معیاری است برای سنجش و آمادگی دستگاه تنفس بدن انسان . هر قدر توانائی مصرف اکسیژن بیشتر باشد ، قابلیت انجام و تداوم فعالیت های جسمانی بهتر خواهد بود . برای اندازه گیری مصرف اکسیژن جهت تعیین ظرفیت حیاتی به روش ساده ، از یک دوچرخه ثابت استفاده می شود . در این آزمون ورزشکار به مدت 5 دقیقه بر روی دوچرخه نشسته و در حد توانائی به رکاب ها فشار آورده و پا می زند . قبلا درجه دوچرخه به مقدار مورد نیاز ثابت می شود . واحد اندازه گیری در این آزمون لیتر در دقیقه است .

  • ضخامت چربی

اندازه گیری چربی بدن انسان به روشهای نسبتا مشکل قابل اجرا است ، ولی با توجه به تحقیقات انجام شده مبنی بر اینکه مجموع اندازه های سطحی سه ناحیه مشخص شده بدن نسبت مستقیم با در صد چربی دارد ، لذا با این روش ساده مقایسه لازم بین ورزشکاران مختلف صورت می گیرد .
برای این منظور با استفاده از یک دستگاه کالیپر یا اندازه گیرنده پوست و ناحیه سطحی بدن ، سه قسمت شامل عضله سه سر بازوئی ، ناحیه کتف و ناحیه شکمی را بطور دقیق اندازه می گیریم . مجموع سه اندازه گیری را یادداشت کرده و آن را با اعداد داخل جدول استاندارد مقایسه می کنیم . برای اندازه گیری ناحیه عضله سه سر بازوئی نقطه ای در وسط فاصله بین مفصل آرنج و مفصل شانه مشخص کرده و با دو انگشت شست و سبابه محل فوق را گرفته سپس با کالیپر اندازه گیری می نمائیم . همین روش در دو ناحیه دیگر نیز صورت می گیرد بطوری که نقطه بعدی یک سانتیمتر یا بیشتر از راس تحتانی استخوان مثلثی شکل کتف و در امتداد یکی از ا ضلاع آن بوده و نقطه سوم در ناحیه شکمی بین ناف و قسمت فوقانی و قدامی استخوان خاصره می باشد . واحد اندازه گیری بر حسب میلیمتر است .

  • دوها

دو 45 متر ، بر اساس زمان صرف شده بر حسب ثانیه و دو های 540 متر و 1600 متر بر حسب دقیقه و ثانیه مشخص شده اند . در دو 12 دقیقه مسافت طی شده بر حسب کیلو متر محاسبه می گردد .

  • دو 9 +4 متر

با مشخص کردن یک فاصله 9 متری و کشیدن دو پاره خط در ابتدا و انتهای این فاصله دو قطعه چوب کوچک را در یک سو قرار داده و فرد مورد آزمایش در سوی دیگر می ایستد . با فرمان شروع ، ورزشکار می باید با حداکثر سرعت فاصله 9 متر را دویده و با برداشتن یک قطعه چوب آن را به سمت مقابل آورده و حرکت را برای حمل چوب دوم نیز ادامه دهد . به همین ترتیب فاصله 9 متر تعیین شده را 4 بار با حداکثر سرعت و در حد توانائی خود طی می کند . زمان شروع تا پایان این حرکت بر حسب ثانیه ثبت می گردد.

  • دو مار پیچ

در یک مسیر تعیین شده 10 متری ، 4 مانع را با فاصله 3 متر از یک دیگر طوری قرار می دهیم که مانع اول تا چهارم هر کدام به فاصله نیم متر از خط شروع و خط پایان فاصله داشته باشند . با شروع حرکت ورزشکار مورد آزمایش با حداکثر توان و سرعت خود سعی می کند ابتدا یک بار فاصله 10 متر را بطور رفت و برگشت طی کرده ، سپس با عبور از پشت اولین مانع بطور مارپیچ از میان بقیه مانع ها عبور نماید . در پایان مجددا فاصله 10 متر را بطور رفت و برگشت یک بار دیگر طی کرده و به خط پایان می رسد . زمان صرف شده بر حسب ثانیه ، معیار اندازه گیری این حرکت است .

  • پرش طول در جا

پاره خطی روی زمین رسم کرده و شخص مورد آزمایش در پشت آن قرار می گیرد . او می باید در حد توان خود به جلو و بطور طولی پرش نماید . محل فرود پاشنه ها تا پاره خط رسم شده میزان پرش را مشخص می کند . این حرکت در دو نوبت انجام شده و بیشترین طول پرش ثبت می گردد. مقیاس تعیین شده ، پرش طول نسبت به قد شخص در نظر گرفته شده است .

  • پرش ارتفاع در جا

ورزشکار مورد نظر در کنار دیواری مدرج ایستاده و یکی از دست های خود را بدون اینکه کف پاهایش از زمین جدا شود بطور کاملا کشیده بالا می برد و محل برخورد انتهای انگشت وسط با دیوار اندازه گیری می شود ، سپس به حالت اولیه برگشته سعی می کند بدون دور خیز ، در حد اکثر توانائی خود بطور عمودی به بالا جهش کرده و انگشت وسط دست خود را به بالاترین نقطه ممکن بزند . اختلاف فاصله دو نقطه بدست آمده ، ارتفاع پرش را به سانتیمتر مشخص می کند . این حرکت در دو نوبت صورت گرفته و بهترین نتیجه درج می گردد.

  • پرش جفت دو طرف

قطعه چوب یا مانع کوچکی به طول 50 و به عرض 20 و ارتفاع 10 سانتیمتر بر روی زمین قرار می دهیم . فرد مورد آزمایش می باید با فرمان شروع به مدت یک دقیقه با هر دو پا به دو طرف این مانع پرش نماید . تعداد دفعات پرش های انجام شده در یک دقیقه ، واحد اندازه گیری این آزمون می باشد .

  • کشش میله

این آزمون که به حرکت بارفیکس معروف است توانایی بالا کشیدن بدن به کمک دستها و با استفاده از یک میله افقی را مشخص می کند . در هر بار می باید ناحیه چانه تا حد میله بالا آمده و مجددا به حالت اولیه با دستهای کاملا کشیده باز گشت نماید . تعداد دفعات انجام گرفته در حد توانائی هر فرد واحد اندازه گیری در این آزمون محسوب می شود .

  • فشار موازی

آزمون فوق با استفاده از دستگاه پارالل که یکی از وسایل مورد استفاده در ورزش ژیمناستیک است به مورد اجرا گذارده می شود . شخص در حالی که دو میله موازی پارالل را در دستهای خود گرفته است ، بطور عمودی و بین دو میله بدون حرکت مستقر می شود . باید توجه داشت که مفاصل آرنج های دو دست کاملا باز و هیچگونه خمیدگی نداشته باشد . با فرمان شروع ، شخص مورد آزمایش ، می باید بدن را کاملا پائین برده و مجددا با فشار به حالت اولیه باز گرداند . با شمارش این حرکت تعداد دفعات انجام شده در حد توانائی ملاک ارزشیابی خواهد بود .

  • قدرت پنجه

بوسیله نیرو سنج دستی که در تصویر مشخص شده است ، قدرت پنجه بر حسب کیلو گرم بدست می آ ید . اعداد قید شده در جدول های استاندارد بیانگر نسبت نیروی اعمال شده به نیروسنج بر وزن بدن فرد مورد آ زمایش می باشد .

  • توانائی دستها

در حالی که ورزشکار روی نیمکت به پشت خوابیده و کف پاها روی زمین مستقر هستند ، میله وزنه ها را با دست ها گرفته و بر روی سینه می آورد ، سپس با فشار آن را بالا برده بطوری که مفاصل آرنج های هر دو دست کاملا باز شوند . این حرکت می باید تنها در یکبار و در حد اکثر توانائی شخص انجام پذیرد . مقدار وزنه مورد استفاده مقیاس تعیین کننده این آزمون است .
واحد تعیین شده در جدول های استاندارد بر اساس نسبت وزنه قابل حمل بر وزن بدن شخص مورد آزمایش می باشد .

  • توانائی پاها

در دستگاه بدنسازی و در قسمت پرس پاها ، وزنه ای انتخاب می شود که شخص مورد آزمایش با فشار پاها تنها یک بار قادر به جابجائی آنها باشد . مقدار وزنه جابجا شده مقیاس این آزمون است . واحد تعیین شده ، نسبت وزنه جابجا شده به وزن بدن شخص می باشد .

  • دراز و نشست

در این آزمون ، ورزشکار به پشت دراز کشیده و با فرمان شروع که همزمان با فشار دکمه زمان سنج می باشد ، در حالی که دستهای خود را به پشت سر گذاشته و مفصل زانو را در حد زاویه 90 درجه تا نموده است ، سر را بالا آورده تا حد امکان به پاها نزدیک و مجددا به حالت اولیه باز می گردد . این حرکت در مدت یک دقیقه تکرار شده و تعداد دفعات انجام شده به عنوان مقیاس سنجش ثبت می گردد.

  • آزمون پله

جعبه ای مکعب شکل به ارتفاع 40 سانتیمتر یا پله ای با همین ارتفاع انتخاب می کنیم و از شخص مورد آزمایش می خواهیم که بطور متناوب بر روی پله رفته و دوباره پائین بیاید . حرکت به این ترتیب انجام می گیرد که اول یک پا روی پله قرار گرفته سپس با پای دیگر می باید به بالای جعبه یا پله رفت . پس از اینکه ورزشکار کاملا در روی پله ایستاد مجددا همان پای اول را پائین گذاشته سپس با پای بعدی به حالت اولیه بر می گردد . این بالا و پائین رفتن ها می باید بدون مکث و در زمان 3 دقیقه انجام گیرد . پس از پایان زمان تعیین شده فرد مورد نظر روی پله نشسته و بلافاصله بعد از 10 ثانیه استراحت تعداد ضربان قلب او برای مدت یک ذقیقه محاسبه می شود .

  • عکس العمل

خط کشی را از انتها در نقطه صفر نگهداشته و از شخص مورد آزمایش خواسته می شود که انگشت شست و سبابه یکی از دستان خود را در نقطه 50 ( 50 سانتیمتری ) خط کش قرار دهد . در حالی که شخص به خط کش خیره شده است می باید بدون اطلاع قبلی آن را رها کرد . با گرفتن خط کش شماره محل تماس انگشتان ثبت می گردد.

  • انعطاف تنه به جلو

فرد مورد نظر در روی زمین نشسته بطوری که پاها کاملا کشیده شده باشد . نیمکتی را در مقابل او به پهلو قرار داده و کف پا ها با سطح نیمکت تماس پیدا می کند . سپس خط کشی را طوری روی نیمکت قرار می دهیم که نقطه 15 سانتیمتری آن در لبه سطح نیمکت قرار گرفته و صفر آن به طرف فرد مورد آزمایش قرار گیرد . انتهای انگشتان وسط دستهای شخص در حالی که حد اکثر سعی خود را در خم کردن بدن و دور کردن دستها دارد ، بر روی خط کش اندازه گیری کرده و نقطه مشخص شده را با واحد سانتیمتر ثبت می کنیم .

  • انعطاف تنه به پشت

در این آزمون شخص به طرف سینه بر روی زمین دراز کشیده و در حالی که مچ پاهایش بوسیله فرد یا مانعی نگهداشته شده است ، سعی می کند تا حد امکان سر و گردن و سینه و حتی ناحیه شکم خود را از زمین جدا کند . در حد نهائی این حرکت در صورتی که بتواند به مدت 2 ثانیه در آن حالت باقی بماند ، فاصله زمین تا نوک بینی وی اندازه گیری شده و بر حسب سانتیمتر درج می گردد.

  • دامنه حرکتی مفصل شانه

در این آزمون ورزشکار بر روی سینه کاملا دراز کشیده و سعی می کند یکی از دستهای خود را بدون تا کردن آرنج بطور مستقیم تا حد امکان بالا آورده و حداقل به مدت 3 ثانیه در حالت نهائی نگهدارد . نسبت فاصله مچ دست تا سطح زمین به اندازه طول دست از مفصل مچ تا مفصل شانه مقیاس اندازه گیری می با شد . نوک بینی می باید در تمامی طول این حرکت با زمین تماس داشته با شد .

  • دامنه حرکتی مفصل ران

فرد مورد آزمایش سعی می کند در حالی که امتداد سر و تنه بطور طبیعی و عمود بر سطح ایستادگی باشد ، در حداکثر توانائی خود و بدون گرفتن کمک پاها را به سمت پهلو از یکدیگر دور کند . نسبت فاصله بین انتهای اتصال دو استخوان خاصره تا سطح زمین نصف فاصله دو پا مقیاسی برای سنجش این قابلیت جسمانی می باشد .


 


نوشته شده در : جمعه 16 دی 1390  توسط : محمد پورپناهی گل تپه.    نظرات() .

استقامت قلبی عروقی

استقامت قلبی عروقی به عنوان یکی از مهمترین عوامل آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت وتندرستی فرد عبارت است از توانایی انجام فعالیت های مداوم برای مدت زمان طولانی بدون احساس خستگی .استقامت قلبی عروقی یکی از عوامل مهم در انجام بسیاری از فعالیت های ورزشی نیز به حساب می آید.

میزان استقامت قلبی-عروقی یا آمادگی هوازی به میزان اکسیژنی که به عضلات فعال انتقال می یابد ونیز به کارآئی عضلات در استفاده از آن بستگی دارد .بهترین آزمون برای تعیین وضعیت آمادگی هوازی آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی (Vo2max)است که انجام آن مستلزم بهره وری از امکانات آزمایشگاهی وصرف هزینه های قابل ملاحظه است.از اینرو آزمونهای دیگری برای اندازه گیری استقامت قلبی-عروقی طراحی شده است که اعتبار آنها با میزان همبستگی نتایج آنها بانتایج آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی بستگی دارد.معمولا برای اندازه گیری استقامت قلبی –عروقی از آزمون های دو استفاده می شود که از جمله آنها می توان به آزمونهای دو 6 ,9 ,10 , 12 دقیقه یا 1200 ,1600 و2400 متر اشاره نمود .همچنین می توان آزمونهای مشابهی در زمینه پیاده روی,شنا, دوچرخه سواری ویا دیگر مهارت های حرکتی طراحی نمود زمان اجرای آزمونهای استقامت قلبی-عروقی بهتر است حداقل 8 الی 10 دقیقه باشد.

مزیت آزمونهای قلبی- عروقی ساذگی اجرا ی گروهی آنها به ویژه در زمینه دویدن است.در مقاله حاضر سعی شده تعدادی از آزمونهای استقامت قلبی-عروقی که به ابزار اندازه گیری خاصی نیاز نداشته وقابلیت اجرا در هر مکانی رادارا هستند ارائه گردد.

 

 

آزمون پله هاروارد(Harvard step test)

در این آزمون آزمودنی سعی می کند که از یک پله 51 سانتی متری به طور متوالی بالا رفته و سپس پایین بیاید (درهردقیقه 30 بار)واین عمل راحداکثر به مدت 5 دقیقه ویاتارسیدن به سرحد خستگی (عدم توانائی حفظ ریتم مذکور به مدت 15 ثانیه) انجام دهدسپس آزمودنی بلافاصله می نشیند وضربان قلب اودرفواصل زمانی دقیقه های 1 الی 5/1 ,2 الی 5/2 و3 الی 5/3 پس از خاتمه حرکت شمرده می شود.امتیاز آزمودنی در این آزمون از طریق فرمول های زیر محاسبه می شود.

 

فرمول شماره 1 : 

                     ( زمان انجام آزمون به ثانیه Í)  100   = امتیاز                       

 

                                  (مجموع 3 دوره شمارش ضربان قلب)2

 

فرمول شماره 2 :   

                               زمان انجام آ»مون به ثانیه Í  100                    = امتیاز

تعداد ضربان قلب در فاصله زمانی 1 الی 5/1 دقیقه پس از خاتمه فعالیت)5/5

 

جدول راهنمای وضعیت استقامت قلبی-عروقی ورزشكاران 16 ساله دختر وپسر آزمون پله هاروارد

جنسیت

عالی

خوب

متوسط

ضعیف

خیلی ضعیف

پسر

90 وبیشتر

90-86

79-65

64-55

55وكمتر

دختر

86 وبیشتر

86-76

75-61

60-50

50 وكمتر

 

آزمون پله کوئین(Queen college step test)

در این آزمون آزمودنی سعی می کند که از یک پله 41 سانتی به مدت 3 دقیقه بالا رفته وسپس پایین بیاید(ریتم حرکت در هردقیقه 22بار برای خانمها و24 بار برای آقایان است)بلافاصله پس از اتمام فعالیت آزمودنی می نشیند وضربان قلب او به مدت 15 ثانیه از ثانیه 5تاثانیه 20 شمرده شده وعددبدست آمده در عدد 4 ضرب می شود تا تعداد ضربان قلب آزمودنی دریک دقیقه محاسبه شود.نتیجه بدست آمده را می توان با جدول ارائه شده مقایسه کرد.

جدول راهنمای وضعیت استقامت قلبی – عروقی مردان زیر 30 سال آزمون پله كوئین

وضعیت

تعداد ضربان قلب در یك دقیقه

عالی

36-34

خیلی خوب

40-37

خوب

42-41

متوسط

47-43

ضعیف

51-48

خیلی ضعیف

59-52

 

آزمون پله3/20 سانتی متری تکومسه(Tecumseh step test)

در این آزمون آزمودنی سعی می کند از یک پله 3/20 سانتی متری به مدت سه دقیقه وباریتم 24 بار در دقیقه بطور متوالی بالا رفته وسپس پایین بیاید .آژمودنی بلافاصله پس ازاجرای آزمون استراحت می کند و 30 ثانیه پس از اتمام آزمون ضربان قلب آزمودنی به مدت 30 ثانیه شمارش می شود.نتیجه باجدول ارائه شده مقایسه می گردد.

جدول راهنمای وضعیت استقامت قلبی – عروقی آزمون پله 3/20 سانتی متری(تكومسه)

وضعیت

تعداد ضربان قلب در یك دقیقه

عالی

140 وكمتر

خوب

148-141

متوسط

162-149

ضعیف

172-163

خیلی ضعیف

172 وبیشتر

 


نوشته شده در : سه شنبه 13 دی 1390  توسط : محمد پورپناهی گل تپه.    نظرات() .

کلسیم

کلسیم در استخوانها وجود دارد و کمبود آن موجب پوکی استخوان می‌شود و به میزان فراوان در شیر وجود دارد. پس چرا زنان میانسال و مسن با وجود اطلاع از این مسأله مبتلا به پوکی استخوان می‌شوند؟ این حقیقت نشان می‌دهد که باید بیشتر در مورد کلسیم بدانیم و منابع دیگر آن را بهتر بشناسیم. کلسیم ، فراوانترین مینرال موجود در بدن است. بدن ما تقریباً 1 کیلوگرم کلسیم دارد. البته در افراد مختلف با استخوان بندی متفاوت ، مسلما این میزان فرق می‌کند.

بیشتر کلسیم در استخوانها و دندانها نشسته است و تنها 1% آن در بقیه بدن وجود دارد که همین 1 درصد اعمال زیادی انجام می‌دهد، مثلاً انقباض همه ماهیچه‌های ما بسته به وجود کلسیم است. با بالا رفتن سن توده استخوانی به تدریج مواد معدنی‌اش را از دست می‌دهد و به دنبال آن عوارض از قبیل شکستگی انتهای استخوان ران ، روی هم جمع شدن ستون فقرات و ... روی می‌دهد. حالا این سوال پیش می‌آید که آیا می‌توان با تغذیه صحیح از این پدیده طبیعی جلوگیری کرد؟

جذب و انتقال کلسیم

جذب کلسیم در خون به صورت یون کلسیم و از دیواره روده صورت می‌گیرد. عاملی که موجب افزایش جذب کلسیم می‌شود ویتامین D است، به همین دلیل قرصهای مکمل کلسیم را با ویتامین D تهیه می‌کنند. لذا اگر منابعی را که دارای این 2 عنصر است مصرف کنید که کلسیم موجود در آنها بهتر جذب می‌شود. در صورتی که در غذا ، ماده‌ای به نام اگزالات باشد، جذب کلسیم آن کاهش می‌یابد و به همین دلیل است که کلسیم اسفناج و چغندر ، به خوبی کلسیم شیر جذب نمی‌شود.

اسید فیتیک موجود در سبوس گندم نیز جذب Ca را کاهش می‌دهد ولی این مسئاله زمانی اثر گذار است که مصرف آن خیلی زیاد باشد مثل گیاهخواران مطلق. دریافت کلسیم کافی ، اثرات مثبتی در کاهش فشار خون افراد مبتلا به فشار خون دارد، تنظیم میزان کلسیم بدن ، بر عهده هورمونهایی است که از غده تیروئید ترشح می‌شوند.

عملکرد کلسیم در بدن

·         ضربان قلب را تنظیم می‌کند.

·         بیخوابی را کاهش می‌دهد.

·         در متابولیسم آهن بدن مؤثر است.

·         در تنظیم کار سیستم اعصاب بدن بخصوص در انتقال تحریکات نقش اساسی دارد.

·         کلسیم عامل استحکام استخوانهاست. کلسیم کافی باید در غذای نوجوانان قبل از بلوغ وجود اشته باشد تا استخوانها تراکم مناسبی بیابند و در سالمندی به پوکی استخوان مبتلا نشوند.

·         برای عملکرد عضلات ضروری است و تا کلسیم وجود نداشته باشد حرکت امکان پذیر نمی‌باشد.

·         انتقال پیامهای عصبی با واسطه یون کلسیم صورت می‌گیرد.

·         کلسیم در یکی از مراحل انعقاد خون دخیل است.

عوارض ناشی از کمبود کلسم بدن

عوارض کمبود کلسیم در کودکان راشیتیسم ، در میانسالان استئو مالاسی ، و در بزرگسالان استئوپروز است.
این بیماریها در اثر کمبود ویتامین D نیز بروز می‌کند، پس اگر می‌خواهید استخوانهای محکمی داشته باشید، بهتر است مراقب مصرف ویتامین D هم باشید. کمبود شدید کلسیم، انقباض شدید عضلات به حالت کزاز را به دنبال دارد که ابتدا به صورت گرفتگی عضلات دیده می‌شود. البته این حالت کمتر رخ می‌دهد و آنچه بیشتر از کمبود کلسیم دیده می‌شود پوک شدن استخوانها در سنین بالاست که برای جلوگیری از آن باید از نوجوانی به فکرش باشیم.

کلسیم از راه پوست هم به هدر می‌رود فعالیت زیاد در حرارت بالا و تعرق زیاد، دفع پوستی کلسیم را افزایش می‌دهد. چرا که در اثر بالا رفتن سن ، درد استخوان ، راحت شکسته شدن و دیر جوش خوردن استخوانها گریبان‌گیرمان می‌شود. میزان مورد نیاز کلسیم روزانه 800 تا 1200 میلیگرم است. هنگامی که کلسیم دریافتی از مواد غذایی کافی نباشد سیستم تعادلی بدن در جهت نگاه داشتن میزان کلسیم پلاسمای خون عمل کرده ولی از ذخیره مواد معدنی استخوان کم می‌شود. این اعمال با تنظیم هورمون مترشحه از غده پاراتیروئید "کلسیتونین" که مشتقی از ویتامین D می‌باشد، صورت می‌گیرد (هورمون پاراتیروئید مشتق از ویتامین D). نزد کودکان و نوجوانان و تازه بالغین ، تراز تبادل کلسیم مثبت بوده و در جهت افزایش توده استخوانی است ولی نزد بزرگسالان و سالمندان تحلیل مواد کانی استخوان بتدریج فزون یافته و تراز کلسیم بطور اجتناب ناپذیری منفی می‌گردد.

از دست دادن مواد تشکیل دهنده استخوان با بالا رفتن سن ، امری معمول و فیزیولوژیک است. این وضع از سن 25 تا 30 سالگی شروع شده و میزان آن حدود 1% تا 5% در سال است البته نزد زنان ممکن است در سالهای بعد از یائسگی به 3 تا 4% هم برسد. اگر کاهش کلسیم از حدی فراتر رود، پوکی استخوان حاصل میشود. پوکی استخوان سبب دشواریهای فراوانی بویژه نزد افراد مسن شده و آنها را در معرض انواع شکستگیهای استخوانی قرار می دهد.

 


نوشته شده در : شنبه 10 دی 1390  توسط : محمد پورپناهی گل تپه.    نظرات() .